Czy Muzeum Książki Artystycznej powinno zostać przyłączone do Muzeum Sztuki w Łodzi?

Nie. W naszej ocenie Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi powinno zachować samodzielność. Sprzeciwiamy się jego przyłączeniu do Muzeum Sztuki, ponieważ chcemy chronić ciągłość autorskiej koncepcji muzeum, integralność warsztatu oraz wpływ osób związanych z jego powstaniem i działalnością na jego przyszłość.
To stanowisko inicjatywy obrony MKA. Poniżej przedstawiamy uzasadnienie i rozwiązania, których oczekujemy.

MKA powstało wokół własnej koncepcji

Muzeum Książki Artystycznej wyrosło z działalności Jadwigi i Janusza Tryznów oraz środowiska Correspondance des Arts. Jego historia obejmuje tworzenie książek artystycznych, ratowanie urządzeń drukarskich, rozwijanie warsztatu i współpracę z artystami.
Fundacja Correspondance des Arts powołała muzeum w 1993 roku. Przez pierwsze trzy dekady rozwijano model łączący kolekcjonowanie, twórczość, edukację i praktykę technologiczną. Właśnie tę koncepcję chcemy chronić. Powinna być punktem odniesienia przy ocenie każdej zmiany organizacyjnej.

Chronić trzeba cały warsztat

Książka, matryca i maszyna drukarska mają wartość jako obiekty historyczne. W działającym warsztacie tworzą także powiązany system narzędzi, wiedzy i umiejętności.
Do jego zachowania potrzebne są odpowiednie pomieszczenia i infrastruktura, konserwacja oraz możliwość bezpiecznego użytkowania urządzeń, materiały i środki na działalność, osoby posiadające specjalistyczne umiejętności oraz możliwość nauczania kolejnych pokoleń. Samo przejęcie odpowiedzialności za przechowywanie zbiorów nie gwarantuje zachowania tych funkcji.

Samodzielność pozwala skupić odpowiedzialność na misji MKA

Bronimy samodzielności, ponieważ chcemy, aby program, finansowanie i decyzje dotyczące warsztatu koncentrowały się na potrzebach Muzeum Książki Artystycznej.
Włączenie do większej struktury rodzi pytania o miejsce tej misji wśród innych zadań. Kto będzie ustalał priorytety? Kto zapewni ciągłość pracy warsztatowej? Jak będzie chroniony udział środowiska, które zbudowało muzeum?
Są to ryzyka wymagające oceny. Nie przedstawiamy ich jako dowodu, że każdy oddział muzealny musi utracić własny charakter. Uważamy jednak, że samodzielność MKA powinna być wartością chronioną, a jej zniesienie wymagałoby szczególnie mocnego uzasadnienia.

Remont wymaga własnego planu

O przyszłości historycznej siedziby należy rozmawiać poprzez konkretne zadania: dokumentację, finansowanie, harmonogram prac, zabezpieczenie zbiorów oraz organizację działalności w okresie remontu. Sama zmiana struktury organizacyjnej na te pytania nie odpowiada.
Oczekujemy planu, który określi również, gdzie i w jakim zakresie będzie można prowadzić warsztaty oraz przekazywać umiejętności podczas prac budowlanych. Celem powinno być zachowanie możliwie największej ciągłości działalności.

Współpraca może wzmacniać samodzielne muzeum

MKA może współpracować z Muzeum Sztuki przy wystawach, badaniach, edukacji, promocji i projektach artystycznych. Wspólne przedsięwzięcia należy oceniać według ich efektów. Partnerstwo może poszerzać publiczność i możliwości działania przy zachowaniu odrębnej misji obu instytucji. Popieramy taką współpracę.

Nasza propozycja dla MKA

Postulujemy:

1. Zachowanie samodzielności, nazwy i rozpoznawalnej tożsamości muzeum.
2. Stabilne finansowanie jego specjalistycznych zadań.
3. Realny harmonogram remontu historycznej siedziby.
4. Ochronę integralności zbiorów i warsztatu.
5. Warunki do bezpiecznej pracy na historycznych urządzeniach.
6. Program przekazywania wiedzy i umiejętności.
7. Udział środowiska założycielskiego i praktyków w kształtowaniu programu.
8. Publiczne informowanie o decyzjach i ich uzasadnieniu.

Dlatego odpowiadamy: Muzeum Książki Artystycznej nie powinno zostać przyłączone do Muzeum Sztuki w Łodzi. Powinno otrzymać warunki do rozwoju jako samodzielne, żywe muzeum.

Najczęstsze pytania

Czy sprzeciw wobec przyłączenia oznacza sprzeciw wobec współpracy z Muzeum Sztuki?
Nie. Popieramy współpracę wystawienniczą, badawczą i edukacyjną. Sprzeciw dotyczy wyłącznie przyłączenia MKA i utraty jego samodzielności.
Dlaczego samodzielność MKA jest ważna?
W naszej ocenie pomaga chronić odrębną misję muzeum, jego program i potrzeby warsztatu. Ułatwia również wskazanie, kto odpowiada za realizację tych zadań.
Co oznacza żywe muzeum w przypadku MKA?
To model łączący ochronę zbiorów z praktyką artystyczną i technologiczną. Obejmuje pracę z historycznymi urządzeniami, tworzenie książek oraz przekazywanie wiedzy o druku, typografii i introligatorstwie.
Czy przechowanie maszyn wystarczy do zachowania dziedzictwa MKA?
Przechowanie zabezpiecza obiekty, ale zachowanie żywego warsztatu wymaga również ludzi, umiejętności, infrastruktury i możliwości pracy. Dlatego domagamy się ochrony całego zespołu tych wartości.
Czy przyłączenie automatycznie oznacza zniszczenie muzeum?
Nie można tego przedstawiać jako przesądzonego skutku. Nasz sprzeciw wynika z oceny ryzyk dla samodzielności i ciągłości koncepcji MKA oraz z przekonania, że muzeum powinno otrzymać wsparcie jako odrębna instytucja.
Jaką alternatywę proponują przeciwnicy przyłączenia?
Zachowanie samodzielnego MKA, stabilne finansowanie, remont historycznej siedziby i program ciągłości warsztatu. Współpraca z innymi instytucjami powinna wspierać te cele.